Κλιματική κρίση: Ποια πόλη της Νορβηγίας ξεμένει από πόσιμο νερό

Οι κάτοικοι μιας απομακρυσμένης πόλης στη Νορβηγία, η οποία βρίσκεται σε σε ένα από τα μέρη που θερμαίνονται ταχύτερα στον κόσμο, ενημερώθηκαν πως πλέον δεν μπορούν να χρησιμοποιούν το νερό της βρύσης λόγω μόλυνσης από βαρέα μέταλλα, την οποία οι επιστήμονες έχουν συνδέσει με το λιώσιμο του παγωμένου εδάφους, όπως μεταδίδει ο Guardian.

Στο Λονγκιαρμπίεν, στο αρχιπέλαγος του Σβάλμπαρντ, η κύρια πηγή πόσιμου νερού είναι μια φραγμένη λίμνη μήκους 2,5 χιλιομέτρων που ονομάζεται Ισνταμέν ή «λίμνη πάγου». Οι υψηλότερες θερμοκρασίες ως αποτέλεσμα της κλιματικής κρίσης έχουν λιώσει το παγωμένο έδαφος, με αποτέλεσμα το εκτεθειμένο βραχώδες υπόστρωμα να εκπλένει μέταλλα στη λίμνη.

Οι δύο παράγοντες για τη μόλυνση του νερού

Το Λονγκιαρμπίεν, απέχει 1.326 χιλιόμετρα από τον Βόρειο Πόλο και θερμαίνεται με ρυθμό πέντε έως επτά φορές μεγαλύτερο από τον μέσο όρο στον κόσμο , με τις φθινοπωρινές θερμοκρασίες να αυξάνονται έως και 4 βαθμούς Κελσίου ανά δεκαετία.

Η μόλυνση του νερού από βαρέα μέταλλα είναι πιθανό να συνδέεται με δύο παράγοντες, λένε οι ερευνητές: την απόψυξη του μόνιμα παγωμένου εδάφους, του σκληρού σαν βράχο εδάφους που παραμένει παγωμένο όλο το χρόνο εκτός από ένα λεγόμενο «ενεργό στρώμα» που αποψύχεται το καλοκαίρι και τη γεωλογία της πρώην πόλης εξόρυξης.

«Ο συνδυασμός του λιωμένου παγωμένου εδάφους και του σχιστολιθικού υποβάθρου, το οποίο περιέχει ένα ορυκτό που ονομάζεται πυρίτης ή "χρυσός του ανόητου", προκαλεί μόλυνση της παροχής νερού», δήλωσε η Marjolaine Verret, ειδικός στο μόνιμα παγωμένο έδαφος και αναπληρώτρια καθηγήτρια Αρκτικής Γεωλογίας στο Πανεπιστημιακό Κέντρο στο Σβάλμπαρντ.

Το νερό είναι επικίνδυνο για τα παιδια

Όταν ο πυρίτης ερχόταν σε επαφή με νερό και οξυγόνο, οξειδωνόταν και δημιουργούσε οξύτητα, εξήγησε. «Το οξύ που παράγεται μπορεί πλέον να εκπλένει βαρέα μέταλλα από αυτά τα πετρώματα στις υδάτινες οδούς. Το πρόβλημα που αντιμετωπίζουμε εδώ στο Λονγκγιαρμπίεν είναι το μαγγάνιο, αλλά και άλλοι ρύποι μπορούν να εκπλυθούν από τα πετρώματα».

Ο δήμος Longyearbyen lokalstyre ειδοποίησε για πρώτη φορά τους 2.600 κατοίκους του, αφού τα επίπεδα μαγγανίου στο νερό βρέθηκαν 25 φορές υψηλότερα από τα 50 μικρογραμμάρια ανά λίτρο που συνιστά το Νορβηγικό Ινστιτούτο Δημόσιας Υγείας, τον Σεπτέμβριο του περασμένου έτους. Ο δήμαρχος του Longyearbyen, Terje Aunevik, δήλωσε ότι ενώ η ποιότητα του πόσιμου νερού δεν ήταν ποτέ καλή, λόγω των ιζημάτων, τα επίπεδα μαγγανίου είχαν «γίνει τρομερά».

Η παρατεταμένη έκθεση σε υψηλά επίπεδα μαγγανίου μπορεί να προκαλέσει νευρολογικά προβλήματα, ιδιαίτερα σε παιδιά και βρέφη.

Ελήφθησαν έκτακτα, προσωρινά μέτρα, συμπεριλαμβανομένης της εγκατάστασης κεντρικής δεξαμενής δωρεάν καθαρού νερού, φιλτραρισμένου από την τοπική ζυθοποιία, για να μπορούν οι κάτοικοι να ξαναγεμίζουν τα δοχεία στο τοπικό σούπερ μάρκετ, και ξεκίνησε έρευνα.

Τα επίπεδα μαγγανίου έχουν έκτοτε μειωθεί, αλλά νωρίτερα φέτος διαπιστώθηκε ότι τα επίπεδα θειικών αλάτων και νικελίου υπερβαίνουν τα συνιστώμενα όρια για το πόσιμο νερό. Ως αποτέλεσμα, η απαγόρευση παραμένει σε ισχύ.

Ο Άουνεβικ είπε ότι ενώ τα επίπεδα μαγγανίου «δεν ήταν επικίνδυνα», έπρεπε να ακολουθηθούν οι κυβερνητικές οδηγίες. Η κρίση πόσιμου νερού είχε δημιουργήσει πολύ «θόρυβο», παραδέχτηκε, με ορισμένους κατοίκους να είναι θυμωμένοι με την ταλαιπωρία.

Οι λύσεις 

Ο δήμαρχος, ο οποίος έχει αναθέσει τη διεξαγωγή έρευνας για την ποιότητα του νερού, δήλωσε ότι μπορεί να χρειαστεί «εντελώς νέο δίκτυο ύδρευσης». Πιθανές λύσεις που εξετάζονται είναι η εγκατάσταση συστήματος φιλτραρίσματος στο Isdammen και η ύπαρξη μονάδας αφαλάτωσης ως εφεδρικό σύστημα ή το αντίστροφο. Και οι δύο τρόποι ήταν «εξαιρετικά ακριβοί» και, λόγω των ακραίων θερμοκρασιών του Σβάλμπαρντ, με θερμοκρασίες νερού συχνά κάτω από το μηδέν, θα περιλάμβαναν τεχνικές προκλήσεις, δήλωσε ο Aunevik.

«Στη Νορβηγία, όπου πάντα θεωρούσαμε δεδομένο ότι μπορούμε να πιούμε νερό από τη βρύση, είναι δύσκολο να αρχίσουμε να σκεφτόμαστε ότι πρέπει να κουβαλάμε το νερό μας όπως κάνουμε τώρα. Άλλες μικρές κοινότητες θα πρέπει να είναι προσεκτικές και να αρχίσουν να σκέφτονται τι να κάνουν αν συμβεί αυτό στις πηγές τους».

Ο Βερέτ και άλλοι επιστήμονες έχουν προειδοποιήσει ότι η μόλυνση των πηγών νερού στο Λονγκγιαρμπίεν θα μπορούσε να είναι μια πρόγευση για το τι πρόκειται να συμβεί στις κοινότητες της Αρκτικής.

«Αυτά τα συστατικά [βάθρο πλούσιο σε πυρίτη και βαρέα μέταλλα] και το λιώσιμο του μόνιμου πάγου υπάρχουν σε άλλα μέρη της Αρκτικής, επομένως αυτό θα μπορούσε να είναι ένα πρώτο παράδειγμα του πώς η κλιματική αλλαγή μπορεί να επηρεάσει το γλυκό νερό, για παράδειγμα στον βόρειο Καναδά και την Αλάσκα», δήλωσε ο Βερρέ.